Dziecko przysuwa książkę coraz bliżej twarzy. Ty sam zauważasz, że ekran telefonu jest czytelny, ale numer tramwaju już nie. Krótkowzroczność to jedna z najczęstszych wad wzroku XXI wieku. W tym artykule dowiesz się, czym jest krótkowzroczność, jak ją rozpoznać na wczesnym etapie, jakie są najskuteczniejsze metody leczenia i korekcji oraz co możesz zrobić, by zatrzymać jej postęp.
Krótkowzroczność – czym właściwie jest?
Krótkowzroczność (inaczej: miopia) to wada refrakcji, w której promienie świetlne skupiają się przed siatkówką, zamiast bezpośrednio na niej. Efekt? Obiekty położone blisko widziane są wyraźnie, ale te w oddali rozmazują się i tracą ostrość.
Najczęstszą przyczyną krótkowzroczności jest zbyt długa gałka oczna lub zbyt duża moc optyczna rogówki i soczewki. W praktyce oko zbyt mocno skupia obraz, zanim ten dotrze do siatkówki.
Miopia najczęściej ujawnia się w wieku szkolnym, postępuje w okresie dojrzewania, a stabilizuje się w dorosłości. Coraz częściej jednak diagnozuje się ją już u kilkulatków, co budzi niepokój specjalistów. Światowa Organizacja Zdrowia przewiduje, że do 2050 roku ponad połowa ludzkości będzie zmagać się z krótkowzrocznością.
Objawy krótkowzroczności
Pierwszym i najbardziej charakterystycznym objawem krótkowzroczności jest niewyraźne widzenie dali. Osoba z miopią może bez problemu czytać książkę czy korzystać z telefonu, ale odczytanie numeru autobusu, tekstu na tablicy lub rozpoznanie twarzy w odległości kilku metrów staje się problematyczne.
Typowe objawy krótkowzroczności to:
mrużenie oczu przy patrzeniu w dal (np. podczas oglądania telewizji lub prowadzenia auta),
ból głowy i napięcie oczu po dłuższym czasie bez korekcji,
pogorszenie ostrości widzenia wieczorem i w warunkach słabego oświetlenia,
u dzieci: przysuwanie książek do twarzy, siadanie blisko telewizora, niechęć do aktywności na świeżym powietrzu.
Jak leczyć krótkowzroczność? Okulary, soczewki i ortokorekcja
Leczenie krótkowzroczności polega na zastosowaniu odpowiedniej korekcji optycznej, która pozwala skupić obraz dokładnie na siatkówce, przywracając ostrość widzenia w dal.
Okulary korekcyjne
Najbardziej popularne i powszechnie dostępne rozwiązanie. Soczewki o ujemnej mocy (minusy) „przesuwają” ogniskowanie obrazu na właściwe miejsce w oku. To bezpieczna i skuteczna metoda korekcji krótkowzroczności dla dzieci, młodzieży i dorosłych.
Soczewki kontaktowe
Dla wielu osób bardziej komfortową alternatywą są soczewki kontaktowe. W przypadku krótkowzroczności stosuje się soczewki sferyczne: jednodniowe, miesięczne lub dostosowane indywidualnie do potrzeb pacjenta.
Warto zwrócić uwagę na specjalistyczne rozwiązania, które oferuje https://coopervision.pl/, m.in. soczewki zaprojektowane z myślą o osobach z krótkowzrocznością i aktywnym trybem życia. CooperVision dostarcza również nowoczesne rozwiązania spowalniające postęp miopii u dzieci i młodzieży, co jest dziś kluczowe, biorąc pod uwagę tempo narastania tej wady na świecie.
Ortokorekcja (ortosoczewki)
To metoda polegająca na zakładaniu specjalnych twardych soczewek na noc. Działają one modelująco na rogówkę – rano, po zdjęciu soczewek, pacjent widzi wyraźnie bez dodatkowej korekcji przez kilkanaście godzin. Ortokorekcja jest szczególnie skuteczna u dzieci z postępującą krótkowzrocznością i może opóźniać rozwój wady.
Dlaczego krótkowzroczność występuje coraz częściej? Znaczenie ma styl życia
Jeszcze kilkadziesiąt lat temu krótkowzroczność była domeną osób dorosłych i uczniów szkół średnich. Dziś diagnozuje się ją u coraz młodszych dzieci nawet poniżej 6. roku życia. To nie przypadek, lecz efekt gwałtownych zmian w naszym trybie życia.
Wzrok rozwija się w dynamicznej relacji ze środowiskiem. Dziecko, które spędza dużo czasu na świeżym powietrzu, w naturalnym świetle, z dużą zmiennością odległości patrzenia stymuluje zdrowy rozwój gałki ocznej. Tymczasem obecnie dominują:
długie godziny przed ekranami (komputer, tablet, telefon),
mała ekspozycja na światło dzienne,
brak regularnych przerw w pracy z bliska.
Dzieci spędzające mniej niż 1–1,5 godziny dziennie na dworze są znacznie bardziej narażone na rozwój krótkowzroczności. Z kolei intensywne używanie wzroku do bliży (czytanie, pisanie, ekran) bez przerw może przyspieszyć postęp wady.
Nie bez znaczenia są także czynniki genetyczne. Jeśli oboje rodzice są krótkowidzami, ryzyko wystąpienia tej wady u dziecka znacząco rośnie.