Kultura organizacyjna to niewidzialna siła, która wpływa na sposób działania firmy, podejmowania decyzji i budowania relacji w zespole. Różnice w tym obszarze między start-upami a korporacjami są znaczące – i choć obie formy działalności mogą odnosić sukcesy, to ich kultura wpływa nie tylko na efektywność, ale także na rozwój pracowniczek i pracowników i sposób prowadzenia projektów.
Zrozumienie tych różnic może pomóc zarówno pracownikom, jak i liderom i liderom lepiej odnaleźć się w odpowiednim środowisku pracy, a firmom – budować świadomie dopasowaną kulturę do swoich celów i etapu rozwoju.
Start-up vs korporacja – dwa światy, dwa podejścia
Start-up to zazwyczaj młoda, dynamiczna organizacja nastawiona na szybki rozwój, eksperymentowanie i tworzenie innowacyjnych rozwiązań. Działa w warunkach niepewności, ograniczonych zasobów i dużej presji na wzrost. Korporacja natomiast to dojrzała organizacja o rozbudowanej strukturze, ustabilizowanych procesach i jasno określonych procedurach. Z reguły działa na większą skalę i kładzie większy nacisk na efektywność, bezpieczeństwo i kontrolę. Wszystkie te cechy przekładają się na zupełnie inne kultury organizacyjne – z różnym podejściem do ludzi, pracy i celów. Oba rodzaje firm mogą się jednak od siebie wiele nauczyć.
Struktura i hierarchia
W start-upach struktura jest zazwyczaj płaska, decyzje podejmowane są szybko i często kolektywnie. Każdy pracownik lub pracowniczka może mieć wpływ na produkt, strategię i rozwój firmy. Ma to swoje uzasadnienie w elastyczności i wielozadaniowości, która jest standardem, gdyż jedna osoba może pełnić kilka funkcji.
W korporacji to rzadkość – struktura jest najczęściej rozbudowana, z wyraźnym podziałem obowiązków. Decyzje są bardziej sformalizowane i przechodzą przez kilka szczebli akceptacji. W związku z tym zakres ról jest ściśle określony, a zmiany w procesach wymagają formalnych zatwierdzeń.
Styl komunikacji
W start-upach komunikacja jest najczęściej bezpośrednia, nieformalna. O ile właściciel czy właścicielka nie próbuje nim zarządzać w sposób autokratyczny, to zazwyczaj wspierane są otwarte dyskusje i szybki feedback. Kultura jest wówczas oparta na transparentności i bliskich relacjach między zespołem a założycielami.
Inaczej bywa w korporacjach, gdzie komunikacja często odbywa się według ustalonych kanałów i zasad. Jednocześnie dominuje formalność i większa dbałość o strukturę wypowiedzi. Feedback bywa rzadszy, a kultura rozmowy zależy od konkretnego działu lub lidera/liderki.
Podejście do ryzyka i innowacji
Z racji swojej specyfiki, w start-upie ryzyko to codzienność – testowanie, iteracja i porażki są częścią procesu rozwoju. Dlatego zdecydowanie wspierana jest kultura eksperymentowania i wyciągania wniosków z błędów. Zatrudnieni mają przestrzeń na proponowanie własnych rozwiązań. W korporacjach ze zmianami bywa różniej – są często wdrażane ostrożnie, po analizie ryzyka i akceptacji wielu interesariuszy. W sztywnych strukturach mogą być ograniczane przez procedury i hierarchię. W korporacjach, które stawiają na zwinne podejście, kultura organizacyjna może być bliższa start-upowemu podejściu.
Rozwój pracowniczek i pracowników, a ścieżka kariery
Charakterystyka rozwoju start-upu obejmuje także uczenie się osób zatrudnionych. Rozwój w start-upach jest dynamiczny, ale mniej ustrukturyzowany, ludzie uczą się w działaniu. Nie zawsze istnieje jasno wytyczona ścieżka kariery (w przeciwieństwie do korporacji), ale obecna jest szansa na rozwijanie wielu kompetencji jednocześnie.
Co wybrać? A może połączyć?
Jeśli chcesz zbudować kulturę dopasowaną do przyszłości Twojej firmy – niezależnie od jej wielkości – zacznij od ludzi i wartości. To one będą fundamentem każdego sukcesu. Nie ma jednego dobrego rozwiązania – zarówno start-upy, jak i korporacje mają swoje atuty. Najlepsze organizacje uczą się od siebie nawzajem. Start-upy mogą inspirować się korporacyjną dojrzałością procesową, a korporacje – zwinnością i innowacyjnością młodych firm. W osiąganiu zwinności pomocne mogą być programy rozwojowe Impact, które czerpią garściami z start-upowego mindsetu. Programy te przede wszystkim pomagają w wypracowywaniu nowych metod radzenia sobie z nowymi wyzwaniami, które we współczesnym, nieprzewidywalnym świecie są nieuniknione.